IPSR มหิดล ผนึกพลังเครือข่ายวิจัยและนโยบาย พลิกโฉมประเทศไทยด้วย ‘งานวิจัยและนวัตกรรมที่จับต้องได้’
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม (IPSR) มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดฉากอย่างยิ่งใหญ่ในงานประชุมวิชาการระดับชาติ "ประชากรและสังคม 2569" ครั้งที่ 20 ภายใต้แนวคิด “Decode Tomorrow: ถอดรหัสประชากร ร่วมสร้างอนาคตสังคมอย่างยั่งยืน” ระหว่างวันที่ 30 มิถุนายน - 1 กรกฎาคม 2569 ณ โรงแรมรอยัล ริเวอร์ กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้เชี่ยวชาญ อาจารย์ นักวิจัย ผู้กำหนดนโยบาย ศิษย์เก่า และผู้สนใจจากทุกภาคส่วนเข้าร่วมงานอย่างคับคั่งกว่า 300 คน เพื่อร่วมกันวิเคราะห์ เจาะลึก และถอดรหัสโครงสร้างของปัญหาประชากรไทยที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างก้าวกระโดด พร้อมผสานพลังขับเคลื่อนประเทศสู่ศตวรรษใหม่อย่างมั่นคง
การประชุมในครั้งนี้ได้รับเกียรติอย่างสูงจาก ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกล่าวปาฐกถาและส่งมอบสารสำคัญในหัวข้อ “พลิกโฉมงานวิจัยและนวัตกรรมทางประชากรและสังคมเพื่อการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง” โดยได้เน้นย้ำถึงทิศทางนโยบายและการยกระดับองค์ความรู้ทางวิชาการไปสู่การปฏิบัติจริง ซึ่ง ศ.ดร.ยศชนัน ได้กล่าวในใจความสำคัญตอนหนึ่งว่า “กระทรวง อว. มุ่งมั่นที่จะพลิกโฉมระบบวิจัยของประเทศ โดยเปลี่ยนงานวิจัยด้านประชากรและสังคมจากเดิมที่เป็นเพียงฐานข้อมูล ให้กลายเป็นระบบนวัตกรรมที่จับต้องได้และพร้อมถูกนำไปใช้จริง เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูงและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกมิติ” โดยทุกภาคส่วนต้องร่วมกันแปลงงานวิจัยเชิงลึกให้เป็นนโยบายและมาตรการที่ตอบสนองต่อวิกฤตประชากรอย่างเป็นรูปธรรม
พร้อมกันนี้ ศาสตราจารย์ ดร.นภเรณู สัจจรักษ์ ธีระฐิติ รองอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ให้เกียรติเป็นประธานกล่าวเปิดการประชุมอย่างเป็นทางการ พร้อมทั้งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทอันโดดเด่นและสอดคล้องกันอย่างลงตัว ของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม ในฐานะกลไกสำคัญที่ช่วยสนับสนุนและขับเคลื่อนยุทธศาสตร์สู่สังคม ของมหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อตอบสนองต่อความท้าทายของสังคมไทย โดยการดำเนินงานของสถาบันฯ ตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา ไม่เพียงแต่นำองค์ความรู้เชิงลึกมาแสดงผลงานทางวิชาการเท่านั้น แต่ยังสามารถเปลี่ยนผ่านจากตัวเลข สถิติ และข้อค้นพบทางวิจัย ไปสู่การส่งมอบข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและนวัตกรรมต้นแบบที่เข้าไปแก้ไขปัญหาสำคัญทางเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะที่จับต้องได้
อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญที่จุดประกายความคิดให้แก่ผู้เข้าร่วมประชุม คือการแสดงปาฐกถาประชากรและสังคมครั้งพิเศษ โดย รองศาสตราจารย์ ดร.กฤตยา อาชวนิจกุล จากสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ในหัวข้อ "ถอดรหัสภูมิทัศน์ประชากร: วิกฤตและโอกาสบนการเปลี่ยนแปลงในระดับประเทศและระดับสากล" ซึ่งสร้างความตระหนักรู้และชี้ให้เห็นถึงจุดเปลี่ยนสำคัญว่าวิกฤตประชากรไม่ได้เป็นเพียงความท้าทายเฉพาะหน้าของประเทศไทย แต่เป็นคลื่นความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระดับสากล การถอดรหัสภูมิทัศน์ประชากรในครั้งนี้ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้เรามองเห็นทิศทาง และเร่งปรับตัวเพื่อเปลี่ยนผ่านความเสี่ยงให้กลายเป็นความมั่นคงในอนาคต
โดยในงานประชุมวิชาการครั้งนี้ เต็มไปด้วยมิติใหม่ทางวิชาการที่เข้าถึงง่าย อาทิ เวทีการประชุมแบบคู่ขนาน, กิจกรรม Pitching & Policy Lab การประชุม Side Meeting รวมถึงนิทรรศการที่ครอบคลุมทุกมิติในด้านประชากรและสังคม เพื่อเปิดพื้นที่เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่าง นักวิจัย นโยบาย ชุมชน และเอกชน โดยท้ายที่สุดได้รับเกียรติจาก รองศาสตราจารย์ ดร.เฉลิมพล แจ่มจันทร์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เป็นผู้กล่าวถึงความหลายหลายของกิจกรรมต่าง ๆ ในงานประชุมครั้งนี้ตลอดทั้ง 2 วัน พร้อมทั้งเน้นย้ำให้เห็นถึง ผลลัพธ์ที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในโลกแห่งความเป็นจริง ที่จะเกิดขึ้นจากการประชุม
ทั้งในมิติของความร่วมมือเชิงนโยบายที่สามารถขยายผลขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติจริง ตลอดจนการบ่มเพาะนวัตกรรมทางสังคมรูปแบบใหม่ ๆ ที่จะเข้ามาตอบโจทย์และแก้ปัญหาโครงสร้างประชากรได้อย่างตรงจุด ทั้งนี้ สถาบันฯ มุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่าองค์ความรู้และเครือข่ายที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ จะเป็นหมุดหมายสำคัญในการร่วมกำหนดทิศทางและสร้างอนาคตสังคมไทยอย่างยั่งยืนสืบไปในอนาคต
